Piccinato Planı'ndan Günümüze Ne Kaldı?

Uygulayıcısının Gözünden Piccinato Planı

Bursa ve Kentleşme

Luigi Piccinato (1899-1983) kimdir?

     BURSA'MIZIN EN BÜYÜK PİŞMANLIĞI: Piccinato Planını ulgulayamamış olmak. Hep hayıflandık buna, mazeretler ürettik. Peki bu planda ne yazıyordu. Gelin ayrıntılara bakalım. Planın henüz mürekkebi kurumamış, vilayet, belediyeye bir kopyasını göndermiş:
          
                                                    Luigi Piccinato

T.C

Bursa Valiliği

Nafia Müdürlüğü

Bursa: 16.01.1960

Özü: 1/ 4000 mikyaslı (=ölçekli) nâzım plan ile Rapor ve talimatnamenin tasdikli nüshalarının gönderildiği hakkında.

Belediye Reisliğine,

11/1960 tarih ve İmar Bürosu 253 sayılı yazınıza karşılıktır.

Profesör Piccinato tarafından tanzim edilmiş bulunan 1/4000 mikyaslı  nâzım plan ile 1/10000’lik Umumi İmar planının tasdik edildiğine dair olan İmar ve İskân Vekaletinin 16/1/1960 tarih ve Şehircilik D. Reisliği 13-1 sayılı yazısı örneği ile 1/4000 mikyaslı nazım plân ve rapor ile talimatname ilişikte gönderilmiştir.

1/10000’lik umumi imar planı geldiğinden ayrıca gönderileceğine bilginizi saygı ile rica ederim.

Eki: 1 Tk. Plan

       1 Tk. İzah raporu                                                                        Vali

                                                                                               İhsan Sabri Çağlayangil

BURSA NAZIM PLANI ve TALİMATNAMESİ NORMLARI

Bir planın üçüncü boyutunu teşkil eden binaların mimari, şekil ve hacimleri büyük bir ehemmiyete haizdir. Hakikatte bu üçüncü boyut sayesinde yapısı şekil ve ruhu bakımından plan tatbik edilebilir.

A MINTIKASI

Bu mıntıka en eski ikametgahları ihtiva eder. Tarihi Bursa’nın çekirdeğini bu mıntıka teşkil eder. Burada hususiyeti olan eski Türk mimari yapısını taşıyan evler bulunmaktadır (kırmızı, mavi sarıya boyanmış, ahşap, kagir, kerpiç evler). Bu evler geniş saçaklı ve alaturka kiremitle örtülüdür. Bu binalar bazen küçük bahçelerle çevrili, cumbaları ve mimari ifadeleriyle nisbetli bir şekilde şehre siluet vermekte ve abidelere değer katmaktadır

            Filhakika ne tek başına abideler ne de yalnız evler şehir için büyük bir kıymet teşkil edemez. Şehre bugünkü hüviyetini veren binaların bir arada teşkil ettikleri nisbet, eb'at, şekil, mesafe ve yolların kompozisyonudur.

Netice olarak bu mütevazi mimari bütün içindeki abideler müşterek ifadeleri sayesinde yeryüzünde ender rastlanan kıymetli bir bütün teşkil etmektedir. Buradaki evlerin sıhhi şartlarını ıslah etmek suretiyle abidelerin ayrılmaz bir parçası olan mahalleleri şehrin güzelliğini ve bütünlüğünü bozmamak için muhafaza etmek icap eder. Türkiye’nin turistik bir şehri olan Bursa eğer bu mahallelerin teşkil ettiği mimari olmasıydı yalnız abidelerle (cami, medrese, hamam, türbe, han) büyük bir kıymet ihtiva etmeyip sevilen ve gezilen Bursa havasını muhafaza edemizdi.

Burada yapılması icap edilen büyük bir gayretle bu mahalleleri muhafaza ve restore etmek, yolların kaplamalarını, giderlerini, yeşilliklerini tanzim etmek suretiyle şehrin bünyesini ıslah etmektir. Bu bakımdan talimatnamemiz bu mıntıkalarda nüfus kesafetinin artmasını önleyici ve mahallenin karakterini muhafaza edecek müeyyideler ihtiva etmektedir.

          Netice olarak talimatname evlerin hacimlerini dondurmuştur. Bu arada talimatnamenin ruhu eski evlerin restorasyonuna, ıslahına yarayacak sıhhi ve inşai tadilata (mutfak, hela, banyo gibi şeylerin ilavesine) müsaittir. Hiç şüphesiz ki eski hacim muhafaza edilmek ve mimari karakter esas tutulmak şartıyla binaların daha mukavim hale gelmesi için ahşap ve kerpiç yerine daha sağlam malzemenin kullanılmasına cevaz verilmektedir.

Bu arada şayet bir ev restore ve muhafaza edilmeyecek durumda ise talimatnamenin mevcut hacimleri aşınmaktadır. Mimari karakteri bozmamak, sokağı değiştirmemek, mahalli mimarinin cumba, saçak, alaturka kiremit, müteamil (=alışılmış) renkler gibi karakteristik elamanlarını kullanmak şartıyla yeniden inşasına cevaz verilmektedir. Ancak bu mimari kötü motiflerin kopyası ve stillerin taklidi şeklinde olmamalıdır.

B MINTIKASI

Bu mıntıka A mıntıkasındaki değeri taşımakla beraber şehrin silueti, yolların ve binaların hacimleri, çatı ve renkleri bakımından bazı mimari hususiyetlere haiz ikametgâh bölgesidir. Bu sahalar kıymeti haiz bazı eski evleri ihtiva etekle beraber son devirlerde inşa edilmiş, vaktiyle şehrin dış mahallelerini teşkil eden fakat zamanla şehir bünyesine dahil olmuş, günümüzün sosyal ve sıhhi şartlarına göre ıslahı zaruri mıntıkalardır.

Maalesef B mıntıkasında A’da olduğu gibi hektar başına 650 kişi gibi büyük bir kesafeti havidir (=yoğunluğa sahiptir). Bu sebepten talimatnamemiz arazinin istismarını önlemek, kesafeti daha fazla arttırmamak düşüncesiyle tanzim edilmiştir. Mahallelerin havasını ve nispetini bozmamak için talimatname çatı, cumba, bazı malzeme ve renkler hakkında A mıntıkası için geçerli esasları B mıntıkasına da teşmil etmiştir (=genişletmiştir). Buna mukabil yeni inşaat bakımından talimatname binaların irtifası yol yönünde yapılabilmesi bakımından imkanlar bahşetmektedir. Şu kadar ki bu binalar üç katı geçmemek ve irtifası yol genişliğinin bir buçuk mislini aşmamak şartıyla inşa edilebilirler.

C MINTIKASI

Bu mıntıka şehrin merkezi ve diğerlerine nazaran kesif ikametgâh bölgesidir. Talimatname bu mıntıkada iki tip binaya cevaz vermektedir: 4 katlı sıra evler ve altı katlı münferit bloklar, bu tiplerle dükkân, garaj ve bahçeleri havi mesken toplulukları teşkil edilebilir. Bunun temini babında ve müşkülatın izalesi için kısım detay planları hazırlanıp bu suretle kademeler halinde neticeye varmak icap eder.

Ç ve D MINTIKALARI

Bu mıntıkalar şehrin inkişafına yarayan ve şehir etrafındaki ikametgâh bölgeleridir. Ç mıntıkası için talimatname üç katlı sıra evler ve dört katlı bloklardan ibaret iki tip binanın inşasına cevaz verir. D mıntıkasındaki münferit bahçeli ufak evler, iki üniteden müteşekkil çift evler ve dubleks tipinde sıra evlerden ibaret üç tip bina düşünülmüştür. Ç ve D mıntıkasındaki bu beş tiple garaj, bahçe ve dükkanları ile ikametgâh üniteleri teşkili kabildir. Hiç şüphesiz ki bu mıntıkalar içinde de derece derece nazım plana uygun detay planlarının tanzimi zaruridir.

E MINTIKASI

E harfi ile tayin edilmiş olan mıntıka bahçe içinde münferit evler, villalar mıntıkasıdır. Talimatname gerekli bahçenin temini bakımından bina inşa edilecek saha ile bahçenin birbirine göre nispetlerini tayin etmiştir. Bu maksatla azami bina sahası 300 metrekare gibi bir ölçü ile tespit edilmiştir ki bu ölçü ile bir ev hatta lüks bir villa yapmak her zaman için kabildir. Evler iki ikametgâh katı ve garaj, servis mutfak gibi tesisler için iskana tahsis edilmek şartıyla bir alt kattan müteşekkildir. Bu mıntıkada otel, motel, kaplıca gibi tesisler inşa edilebilir ancak bu binaların parsel sathının 1/10 undan fazla olmamak şartıyla azami dört kat+ bir alt kattan müteşekkil irtifada olması lazımdır.

F MINTIKASI

Bu mıntıka mevcut ticaret mıntıkasını ifade etmektedir. Talimatnamede mümkün olduğu kadar arazinin kullanılmasında kolaylık sağlayan mevcut tiplerin muhafazasına gayret edilmiştir.

G MINTIKASI

Bu mıntıka ikamet ve ticaret bakımından mix bir bölgedir. Bu mıntıkada binaların zemin katları dükkân ve mağazalara tahsis edilmiş olup, üst katları büro veya ikametgâh olarak kullanılabilir. Bu mıntıkanın nazım plana göre tanzim edilmiş detay planlarında irtifa, hacim ve yerleştiriliş şekilleri gösterilmiş olması itibariyle durumu tebellür etmiştir.

H MINTIKASI

Bu mıntıka sureti kattiyede (=kesinlikli) büro, mağaza, dükkân, pazar, sinema, umumu binalar kahve ve lokantalar gibi tesislere, ticarete tahsis edilmiştir. Bu mıntıka şehrin müstakbel merkezini teşkil etmekte olup binaların hacim, derinlik, yerleştiriliş şekillerini bu plana uygun olarak hazırlanan detay planları ile tespit edilmiştir

İ MINTIKASI

Bu mıntıka hususi depolar (tütün, kereste, pamuk, demir) ve malzeme ambarlarını ihtiva etmektedir. Bu mıntıkada aynı zamanda, azami 12 işçi ile çalışan küçük sanayi tesisleri (tamir ve montaj atölyeleri, garajlar) yapılabilir.

J MINTIKASI

            Bu mıntıka büyük ve orta endüstriye tahsis edilmiştir, talimatname tesislerin emniyeti ve çalışma durumları bakımından müsait imkanlar bahşetmektedir.

K MINTIKASI

Bu mıntıka şehir merkezinden fazla uzak olmayan, kara yolları ile irtibatlı bir kısımda (garaj, oto tamirhanesi, endüstriyel parça montajı, marangoz, radyo, elektrik, demir işleri, dökümhaneler) gibi sanayiye tahsis edilmiştir. Bu mıntıka hakiki büyük sanayiye tahsis edilmiş bir bölge olmayıp ikametgahlar arası yerleştirilemeyecek fakat şehir hizmetleri bakımından lüzumlu sanayiye ayrılmıştır.

L MINTIKASI

Bu mıntıka mektep, hastane, mezarlık, sebze hali, itfaiye garajı vs. gibi şehir umumi hizmetleri bakımından lüzumlu tesislerin yerlerini göstermektedir. Bu tesislerin ebat ve şekli müteakip detay planlarında gösterilmek üzere nazım planda işaret edilmiştir. L mıntıkası ile şehrin inşaat yapılabilen mıntıkaları nihayete ermiş bulunmaktadır. Müteakip mıntıkalar hukuki ve kanuni bakımdan iskân dışa sahalardır.

M MINTIKASI

Bu mıntıka umuma mahsus ve şehirlilerin istirahatine, istifadesine tahsis edilen bahçeler, parklar ve gezi yerlerini ihtiva etmektedir. Bu mıntıkaların Belediyeye veya devlete ait olması ve istimlaki gerekir.

N MINTIKASI

Bu mıntıka, park ve yeşilliklerden ibaret ve şehrin karakteri ile panoramasını muhafazayı temin eden hususi mülkiyete ait yerlerdir.

O - P  MINTIKASI

Bu mıntıkalar dağ yamaçlarındaki şehrin iklimini ıslaha yarayan ve muhafazasını temin eden, manzarasını teşkil eden yerlerdir. Bu orman mıntıkasında parselasyon ve mesken yapılmamak suretiyle ve panoramayı ihlal etmemek için Uludağ turistik yolunun alt kısmında olmamak şartıyla oteller, moteller ve lokantalar yapılabilir. Yalnız bu binaların Uludağ Milli Park kanununa uygun olması lazımdır.

R MINTIKASI

Bu mıntıka Bursa için büyük ehemmiyete haiz bir sahayı ihtiva etmektedir. Kültürpark’tan batıda Nilüfer kanalına kadar Çekirge yolunun altında kolan kısımdır ki Bursa’nın formunu teşkil eden esaslı bir unsurdur. Bu mıntıkanın panoramik ve turistik bakımdan ve tek kelime ile şehircilik bakımından daima muhafazası icap eder. Bursa tepelerin üstüne yerleşmiş ve servilerle çevrili, camiler, nefis ağaçlar ve bütün bunların teşkil ettiği yekpare bir gezi halindedir ki karakterini ve güzelliğini de veren budur. Bunlarsız Bursa Bursa olamaz.

            Bu sahanın istimlaki ve bu suretle planın tahakkuku kolay değildir. Bu talimatname hektar başına bir tek villa inşasına müsaade etmek suretiyle bu sahada çok düşük bir kullanma imkânı tespit etmiştir. Yapılacak binanın Çekirge yolundan ovanın panoramik görünüşünü muhafaza gayesiyle mümkün olduğu kadar aşağıda inşası icap etmektedir. Bu sahadan tenis, yüzme havuzları vs. gibi sportif tesislerin tahakkuku için istifade edilir.

S MINTIKASI

            Bu mıntıka Bursa’nın zenginliklerinden biri olan ziraat sahalarını gösterir. Yalnız bu gayeye tahsis edilmeli, istismarına müsaade edilmemelidir. Talimatname gerektiği şekilde çiftçi evleri ve onların müştemilatlarına cevaz vermektedir.

T MINTIKASI

            Bu mıntıka zaman zaman arazi kaymaları dolayısıyla tehlikeli hale geldiğinden inşaat yapılması yasaktır.

                                                                        Prof. Dr.  Luigi Piccinato

        NAZIM PLAN TALİMATNAMESİ

A MINTIKASI

1- a)- A mıntıkasının mevcut yüksek kesafeti dolayısıyla bu mıntıkadaki henüz boş veya binalı arsaların inşaat yapma gayesiyle parselasyonu yapılamaz.

b) Bununla beraber binasız boş arsalarda parsel en az 1000 metrekare ve cephesi 20 metreden küçük olmamak suretiyle yeni inşaata müsaade edilir.

Bu durunda Belediye binanın yerleştiriliş vaziyeti ile derinliğini parseli çevreleyen mevcut binaların durumuna göre tayin eder.

c) İnşaat sahası 125 metreyi geçemez, bina derinliği 16,00 metre ve irtifa 3 kat (9,50 metre) den fazla olamaz.

2- a) Mevcut evlerin restorasyon, tadil veya yeniden inşası sırasında mevcut binanın hacminin arttırılması ve mimari esprisinin ihlali memnu olmakla beraber mahallenin umumi esprisini teşkil eden mimariye uygun olmak şartıyla modern malzeme ve inşa tarzına müsaade edilir. Eski hacimlerin küçük artmalarına yalnız evin fonksiyonunun ıslahı mevzubahis olduğu zaman müsaade edilebilir. (Küçük hususi garajlar, sarkıtma ve küçük mutfak gibi).

b) Evlerin bütün cephelerinde ve cephe boyunca cepheye paralel yahut eğik olarak ve 1,20 metreden fazla çıkıntılı olmamak şartıyla cumba inşasına müsaade edilir. Şu kadarki ayni sokakta karşılıklı yüz yüze bakan cumbaların arasındaki mesafe 3,50 metreden az olamaz. Birbirinden bahçelerle ayrılmış komşu evlerin yan cepheleri ve cumbaları arasındaki mesafe asgari 3,00 metre olacaktır. Belediye İmar Bürosu her mevzuu için cumbaların yoldan irtifasını tayin edecektir.

c) Evlerin çatıları daima kullanılan şekil ve ebatta olacak ve alaturka kiremitle kaplanacaktır. Çatı meyli içerisinde iskana tahsis edilecek ek odalar yapılması memnudur.

d) Evler için öteden beri adet olan tipik renkler kullanılacaktır (kırmızı, sarı mavi, beyaz vs.)

3- Sanayi ile alakalı yeni binalar inşası ve mevcut fabrikaların tevsii memnudur. Yeni sanayi binalarının inşasına müsaade edilemez. Bütün fabrikalar sanayi mıntıkasında yer alacaklardır.

B MINTIKASI

1- B mıntıkasında binalı, binasız arsaların ifrazı memnudur.

2- a) 150 metrekareden küçük ve cephesi 8,00 metreden az olmayan parsellerde yol genişliğinin 1,5 misline uygun, azami 9,50 metre (3 kat) irtifada ev inşasına müsaade edilir.

b) 150 metrekareden az mesahada ve 8 metreden az cepheli parsellerde 6,50 metre (2 kat) irtifada inşaata müsaade edilir.

3- a) Evler yol cephesi kenarında veya belediyece verilecek hizayı takiben inşa edileceklerdir.

b) Yan bahçe bırakmak için evlerin birbirinden ayrılması istenirse iki ev arasındaki mesafe asgari 5,00 metre olacaktır.

c) Evlerin arasındaki yola bakan bahçelerde inşaat yapılması memnudur.

4- Restorasyon, tadil ve yeni inşaat için çatıların muhafazası, cumbalar, malzeme ve renkler gibi hususlarda A mıntıkasının 3, 4, 5’nci maddelerindeki normlar caridir.

C MINTIKASI

1- C mıntıkası şumulüne (=kapsamına) giren binaların yerleri hacim, ebat ve tafsilat planı esasları Belediyece hazırlanacaktır.

Bu mıntıka iki tip bina ihtiva etmektedir.

Sıra halinde tertiplenmiş binalar.

Blok şeklinde tertiplemiş binalar.

Bu iki tipten tafsilat planlarının hazırlanmasında istifade edilir

2- Sıra binalar müteakip esaslara göre inşa edilecektir:

a) Binanın azami uzunluğu 50 metre,

Binanın azami derinliği 14 metre,

Binanın azami irtifa 12,50 metre (4 kat)

b) Uzun cephelerin arasındaki mesafe asgari 18 metre.

Blok başları arasındaki yan mesafe asgari 10 metre olacaktır.

c)- Bir hizada olmamak şartıyla 3 eve kadar üniteler birleştirilebilir. Sıra binaların kapalı avlular teşkil eder şekilde veya küçük avlular aydınlık boşlukları ile tertibi memnudur.

3- Blok binalar evler ve münferit blok apartmanlardan müteşekkildir. Aşağıdaki şeraite tabidirler.

a) Her cephenin azami uzunluğu (mecmu mürteseminden (=toplam izdüşümünden) ölçülmek suretiyle) 25,00 metre.

b) Binanın azami irtifası 20 metre (6 normal kat ayrıca bir yarım bodrum).

c) Bloklar arasındaki mesafe asgari 25,00 metre

Sıra evler ve bloklar arasındaki asgari mesafe 19 metre.

4- Ara boşluklar bahçe olarak kalacaktır. Bununla beraber bu serbest boşluklarda (garaj, kolonat, dükkân) gibi ilave tesislerin inşasına tek kat olmak, inşaat sahası serbest sahasının 1/8 ünden fazla olmamak üzere detay planı esaslarına göre müsaade edilir.

Ç MINTIKASI

1- Ç Mıntıkasındaki binalar belediyece hazırlanacak tafsilat planlardaki hacim, bu'ut (=mesafe) ve yerleştiriliş esaslarına göre inşa edileceklerdir.

C mıntıkası 2 tip bina ihtiva eder:

Sıralardan müteşekkil binalar.

Bloklardan müteşekkil binalar.

Bu 2 tipten detay planlarının tertibinde istifade edilecektir.

2- Sıra binalar aşağıdaki esaslara uygun olacaktır.

a) Binanın azami uzunluğu 40 metre.

            “          “      derinliği 12 metre.

            “          “      irtifası 9,50 metre (3 kat).

b) Uzun cepheler arasındaki mesafe asgari 14 metre.

Blok başları arasındaki yan mesafe asgari 8,00 metre.

c) Bu binaların üç eve kadar üniteler bir hizada olmak şartıyla birleştirilebilir.

Sıra binaların kapalı avlular teşkil eder şekilde veya küçük avlular, aydınlık boşlukları ile her tipi memnudur.

3- Blok binalar, evler ve münferit blok apartmanlardan müteşekkildir, aşağıdaki şeraite tabidirler:

a) Her cephenin azami uzunluğu 20 metre.

b) Binaların azami irtifaı 14,00 metre (4 normal kat ayrıca yarım bodrum).

c) Bloklar arasındaki asgari mesafe 18,00 metre.

Sıra evlerle bloklar arasındaki asgari mesafe 14,00 metre.

4- Ara boşluklar bahçe olarak kalacaktır. Bununla beraber bu serbest boşluklarda (garaj, kolonat, dükkan gibi) ilave tesislerin inşasına tek kat olarak, inşaat sahaları serbest sahanın 1/8’inden fazla olmamak üzere detay planı esaslarına göre inşaata müsaade edilir.

D MINTIKASI

1- D mıntıkası üç tip bina ihtiva eder:

a) Bahçe içinde küçük münferit evler.

b) Çift münferit evler (şakuli taksim edilmiş).

c) Şakuli taksim edilmiş müşterek duvarlı sıra evler.

Bu üç tip binanın tahakkuku sırasında tafsilat planı esasları takip edilecektir

2- Münferit evler:

Aşağıdaki şeraite tabidirler:

a) İnşaat sahası 150 metre kareden fazla olmamak üzere arsa sathının 1/5’ini geçemez.

b) Azami bina irtifası 6,50 metre (2 kat).

c) Yola mesafesi asgari 5.00 metre. Parselin hudutlarından asgari 4,00 metre,

d) Parselin asgari derinliği 22,00 metre,

“          “    genişliği 19,00 metre

“          “    sahası 400 metrekare

e) Müştemilat (garaj, kömürlük vs.) ev hacmi içinde yerleştirilecektir.

3- Çift evler:

2 münferit evin birleşmesinden müteşekkil ünitelerin kompozisyonuna müsaade edilir. Bu binalar aşağıdaki şeraite tabidirler,

a) İki evlik her ünite ayni mimari, ayni renk, ayni çatı tipi gibi mimari birlik içinde teşkil edilecektir.

b) Yapı sahası ikiz evlerin oturduğu iki parsel mecmu’u (=toplam) sathının 1/5’ini geçemez. Bu saha da 200 metrekareyi geçemez.

c) Binanın azami irtifası 6,50 metre (2 kat).

d) Yol kenarından asgari mesafe 5,00 metre. Diğer hudutlardan asgari mesafe 5,00 metre.

e) Her parselin asgari derinliği 20,00 metre.

      “        “         “       cephesi 15,00 metre. (Bu iki parselin asgari cephesi demektir.)

Her parselin sahası asgari 300 metrekare. (Bu iki parsel için 600 metrekare demektir).

g) Müştemilatlar (garaj, kömürlük vs.) binanın hacmi içinde yerleştirilecektir.

E MINTIKASI

1- E mıntıkası bahçe veya park içinde münferit villaların inşasına tahsis edilmiştir. Binalar aşağıdaki şeraite tabidir:

a) Parselin asgari sahası 1200 metrekare.

“          “          cephesi 22 metre.

b) İnşaat sahası 300 metrekareden fazla olmamak üzere parselin azami 1/7 si.

c) Binanın irtifası azami 8,00 metre. (2 kat ve yarım bodrum).

d) Yoldan ve parselin diğer hudutlarındın asgari çekilecek mesafe 7,00 metre.

e) Bahçelerde münferit tarzda müştemilat binaları yapılamaz. Garaj, depo vs. gibi mahaller binaların hacmi içinde veya B maddesinde belirtilen sahayı aşmamak üzere yapıya ek ve bağlı şekilde yapılabilir.  

f) Yolun altında kalan parsellerdeki yapıların çatı mahyası yolun seviyesinden en az 2,00 metre aşağıda bulunmalıdır.

(g) Çatı meyli içinde iskana tahsis edilecek kısımlar yapılamaz.

2- E mıntıkasının Çekirge yolunun üstüne rastlayan kısmında oteller, termal tesis ve moteller inşasına müsaade edilir. Bu binalar aşağıdaki normlara uygun olacaklardır.

a) İnşaat sahası ile parsel sathı arasındaki nisbet 1/9 den az olamaz.

b) Binanın azami irtifa (14,00 metre, 4 kat ve yarım bodrum),

c) Parsel hudutlarından asgari çekilecek mesafe 10 metre.

d) Servis müştemilatı (Garaj, kömürlük, depo vs.) nin ancak bir katlı olarak inşaat sahası emsali içinde olacaktır.

3- E mıntıkasındaki bahçelerde küçük pavyonlar pergole ve teraslarla yer altındaki garajlar inşaat sahası içinde hesaplanmaz. (Madde I g) (ve madde 2 a),

F MINTIKASI

F mıntıkası hali hazır ticari sahayı ihtiva etmektedir.

1- Yalnız bu mıntıkadaki bazı yerler için tafsilat planları hususi ve farklı şartlar tespit eder.

Binalar aşağıdaki şartlara tabi olacaklardır:

a) Binalar yol hizasında yapılacaktır.

b) Bina irtifaları azami 9,50 metre (3 kat) olacaktır.

Yol genişliği 6,00 metreden dar olduğu takdirde buralara verilecek irtifa 6,50 metre (2 kat) tır.

c) Derinliği 20 metreden az parsellerin zemin katının parsel derinliğince inşasına müsaade edilir. Diğer katlar parselin arka hududundan en az 4,00 metre çekilerek inşa edilecektir.

Üst katlar herhalde 16,00 metreden fazla derinlikte olamaz.

d) Derinliği 20 metreden fazla parsellerde inşa edilecek bütün katlar her ne surette olursa olsun 16,00 metreden fazla derinlikte olamaz.

G MINTIKASI

G mıntıkası ikametle ticaretin bir arada karışık olarak bulunduğu yerlerdir. Zemin katlar dükkân, mağaza ve çarşılara tahsis olunup üst katlardan ikametgâh veya büro olarak istifade edilir. G mıntıkasındaki binalar bu mıntıka için tanzim edilen hacim, yerleştirme, irtifa, derinlik gibi hususları ihtiva eden ve nazım planın mütemmimisi (=tamamlayıcısı) olarak hazırlanmış detay planlarına uygun olacaktır.

H MINTIKASI

H mıntıkası sadece ticarete ayrılan sahayı ihtiva etmektedir. Binalar büro, mağaza, pasaj, sinema, umumi binalar kahve, lokanta vs. olarak düşünülmüştür. Bu mıntıkadaki binalar nazım planın mütemmimi olarak hazırlamış detay planlarındaki hacim, yerleştirme, irtifa ve derinlik gibi hususlara uygun olacaktır.

İ MINTIKASI

İ mıntıkası depolar ve on ikiden az işçi çalıştıran küçük sanayi atölyelerine tahsis olunmuştur.

1- Depolar aşağıdaki şeraite tabi olacaktır:

a) Azami irtifa 12,50 metre.

b) Yoldan ve parsel hudutlarından çekilecek mesafe asgari 10 metre.

2- Küçük sanayi atölyeleri aşağıdaki şeraite tabi olacaklardır:

a) Azami irtifa 7,00 metre.

b) Yoldan ve parsel hudutlarından asgari çekilecek mesafe 5,00 metre.

c)- İnşaat sahası arsa sathının azami 1/5’i.

d) İnşaat sahası azami 1000 metre kare.

3- Dörde kadar küçük atölyenin birleştirilmesine müsaade edilir. Bu halde binaların inşa sahası parsel sathının azami 3/5’idir. Yoldan ve komşu hudutlardan bütün parsel için asgari beşer metre çekilecektir.

4- Bekçi kulübesinden gayri ikamete tahsis olunacak lojman yapılamaz.

5- Kolu ve zararlı duman veya yüksek bacaya ihtiyacı olan küçük sanayi atölyelerine müsaade edilmez.

J MINTIKASI

J mıntıkası orta ve büyük sanayiye (ağır endüstri kimya sanayi, makine montaj ve imali, araba montajı, dokuma fabrikaları) tahsis edilmiştir. Binalar aşağıdaki şeraite tabi oldukları gibi hıfzıssıhha mevzuatına da uygun olacaktır.

a) Binalar yoldan ve parsel hudutlarından en az 10 metre çekilecektir.

b) Her parselden kamyon ve arabaların park yapması için gerekli boşluklar bırakılacaktır.

2- J mıntıkasında sureti kat'iyede bekçi lojmanından gayri ikametgâh yapılması memnudur.

K MINTIKASI

K mıntıkası azami on ikiye kadar işçi çalıştıran küçük ve dumansız sanayiye tahsis edilmiştir (küçük garajlar, oto tamirhaneleri, ağaç işleri, marangoz, elektrik ve radyocular gibi).

Binalar müteakip normlara tabidirler:

a) Her parselde yapılacak binanın inşa sahası bütün parselin sathının 1/2 sini geçemez ve 200 metre kareden fazla olmaz.

b) Her bina yoldan asgari 5,00 metre çekilecektir.

c) Binanın azami irtifası 5,00 metre.

2- K mıntıkasındaki ev ve ikametgâh yapılamaz.

L MINTIKASI

Bu L mıntıkası şehrin sıhhi, teknik ve idari durum bakımından lüzumlu binalara tahsis edilmiştir ki bu binalar muhtelif tipte olurlar. Hastane ve mezarlıklar, sebze hali ve itfaiye garajı kışlası, umumi binalardır. Planda yerleri tespit edilmiştir.

M MINTIKASI

M mıntıkası parklar, umumi bahçeler, gezi yerleri, sportif tesisler vs. yi ihtiva etmektedir ki bu mıntıkada inşaat yapılması memnudur.

N MINTIKASI

Bu mıntıkada parselasyon, inşaat yapılası yasak olduğu gibi ağaçların kesilmesi ve mevcut nebat örtüsü değiştirilemez. Mevcut binaların da tevsi'i (=genişletilmesi) memnudur.

O - P  MINTIKALARI

O ve P mıntıkaları mevcut ağaçlık kısımları ve ağaçlandırılması gerekli yerleri göstermektedir. Bu mıntıkalar milli parklar kanunu normlarının rejimine tabidirler. Nazım planda gösterilen bu mıntıkada Belediye Orman Umum Müdürlüğü'nün müsaadesi alındıktan sonra detay planlarına göre hotel, restoran veya moteller inşasına müsaade edecektir.

R MINTIKASI

1- Panoramik yeşil sahanın muhafazası sonunda (panorama, nebati örtü, yeşil boşluklar vs.) Çekirge yolunun altında bu mıntıkadır. Villalar inşasına müteakip normlara göre inşaat müsaadesi verilir.

a) Tabii arazi durumunu değiştirmek ve ağaçları kesmek yasaktır.

b) Parselin asgari sahası 1 hektar.  Azami inşaat sahası 250 metrekare.

c)- Binanın azami irtifası 7 metre (2 kat).

d) Hudutlardan mesafesi asgari 15 metre.

2- Müştemilat yapılması yasaktır. Garaj, kömürlük ve depolar azami inşaat sahası olan 250 metrekare ile evin içinde olacaktır.

3- Çatısının en yüksek yeri veya terası Çekirge yolu seviyesinden en az 6,00 metre aşağıda olarak yerleştirilecektir.

S MINTIKASI

1- S mıntıkası ziraata tahsis olunan sahadır (ziraat evleri, ahırlar, zirai tesisler, küçük zahire ambarları vs.).

Binalar aşağıdaki kaidelere tabi olarak yapılabilir:

a) Parselin asgari sahası 2 hektar, azami inşaat sahası parselin 1/100’ü.

b) Hektar başına bina azami 300 metre küp.

c) Binaların irtifası azami 6,50 metre (2 kat).

d) Yapıların kara yolundan asgari 50 metre, köy yolları ve parsel hudutlarından asgari 10 metre mesafede olması lazımdır.

T MINTIKASI

T mıntıkası toprak kaymalarından dolayı tehlikeli olan mıntıkadır. Bu mıntıkada parselasyon ve inşaat yapılamaz.

UMUMİ KAİDELER

1- a) Bu talimatnamede yazılı ölçülere göre inşasına müsaade edilen binanın azami irtifası daima tabii zeminden veya sokaktaki tretuvar üzerinden ölçülür (yol cephesinde inşa edilen binalar için).

b) Meyilli yerlerde binanın azami irtifası binanın meyle göre yüksek kısmından ölçülür. Ön ve arka cepheler arasındaki meyil farkı 2,30’u geçemez.

c) İki cephe arasındaki irtifa farkı 2,30’dan fazla olduğu takdirde arazinin düşük kısmındaki bina irtifası tespit edilen normları aşamaz. Bu durumda binanın meyilin alt ve üst kısmında kademeli olarak inşası lazımdır ki her birinin halen talimatnamede gösterilen irtifalara uygun olması gerekir.

d) Meyilli yollarda yol cephesinde inşa edilen binaların irtifası talimatname normlarına göre yolun yüksek noktasından ancak alçak ve yüksek kısımlar arasındaki fark 2,30 metreyi geçemez.

Bina birbirini takip eden hatlar veya ünitelerden müteşekkil olduğu takdirde bunlardan meyle göre alt ve üst kısımlar arasındaki irtifa farkının 2,30’dan fazla olmamasını tahkik etmek lazımdır. Aynı kaide diğer cephelerin irtifaları için de caridir.

Yalnız (A ve B mıntıkalarında) cumbaların teşkili için planın talimatnamesi hususi normlar tespit etmektedir. Sınıflandırılmış bina içinde ve diğer tayin edilen mıntıkalarda cumbaların teşkili için inşaat talimatnamesi normlarına uymak lazımdır.

3- Bursa şehri için inşaat talimatnamesi normları halen (13.1.1959) tatbik edilmektedir. Bu talimatnameye aykırı hükümlerinin iptali gerekir.

                                                                               Prof. Dr. L. PICCINATO