Yayalaştıramadığımız Bölge

Bursa ve Kentleşme

   

                    

   Hanlar Bölgesi Bursa'nın tarihi çekirdeğinin merkezi. Bölgenin ticaret ve turizm açısından önemi herkesin malumu. Bu sebeple yıllar içinde bölgenin düzenlenerek tarihi dokusunun ön plana çıkarılması için çeşitli girişimler yapıldı. 1985'te Neşe Arolat'ın projesi Orhan Gazi meydanında uygulanmış, Kozahan, Ulucami ve Orhan Cami ortasında kalan alan günümüzdeki halini almıştı. Bölgenin yayalaştırılmasına yönelik yapılan projeler ise hep kağıt üzerinde kaldı. 2019'un sonlarında yeni bir proje Çevre ve Şehircilik bakanımızın ağzından kamuoyuna duyuruldu. Çok değil, 10 yıl geri giderek planlananlara bakalım.
    2010'da Hanlar Bölgesinin "ayağa kaldırılması" için dünyaca ünlü mimar Massimiliano Fuksas'ın kentimize geldiği, çalışmalar yapacağı basın toplantısıyla duyuruldu. Çarşı ve Hanlar Bölgesi`nin en çok ziyaret edilen, şehrin nabzının attığı bir yer olduğunu vurgulayan dönemin belediye baykanı Recep Altepe, bu bölgede 25 yıl önce Yıldız Teknik Üniversitesi tarafından plan çalışmaları yapıldığını, onun haricinde bu güne kadar kapsamlı bir çalışma yapılmadığını belirtti. Aylar sürecek çalışmaların Atatürk Caddesi ile Haşim İşcan Caddesi arasında kalan bölgeyi kapsadığı belirtildi (Kaynak: Olay gazetesi, 9.6.2010).

                         


    Bu işbirliğinden beklenen verim alınamamış olmalı ki Kasım 2011'de Büyükşehir Belediyesi 'Orhangazi Meydanı ve Çevresi Kentsel Tasarım Proje Yarışması" düzenledi. Bu yarışmanın amaç cümlesini izleyen yıllarda sıkça duyduk: "Hem Bursalıların hem de yerli ve yabancı turistlerin yoğun olarak kullandığı Orhangazi Meydanı ve çevresinin, tarihi değerleriyle uyumlu ve kullanıcıların ihtiyaçlarına hizmet edecek şekilde yeniden düzenlenerek 24 saat yaşayan bir meydan haline getirilmesi".

   Altmış bir eserin katıldığı yarışmada Kadir Uyanık, Doğan Zafer Ertürk, Emel Birer, Ali Kemal Terlemez, Orkan Zeynel Güzelce'nin hazırladığı proje birinci seçildi. Ödül töreni Mart 2012'de yapıldı.
   Birincilik ödülü alan proje kendini şu cümlelerle tanımlıyordu: Bursa, topoğrafyası, doğal ve tarihi mirası, yeşili ve kendine özgü mimari dokusu ile birçok önemli katmanı içerisinde barındıran önemli kentlerden biridir. Bu tasarımın en önemli amacı, kenti varolan bu değerleri zedeleyen unsurlardan arındırarak, kentliye nefes alacakları, toplanacakları, tarihi yalın haliyle seyredecekleri bir yaşam senaryosu sunmaktır.... Kesintisiz dolaşım yolları ve rampalar, birbirine bağlanan meydanlar, yeşil parklar ve tüm bu önerilen organizasyonun önemli tarihsel yapıları birbirine bağlayan, tarihi, ticari ve turistik bir bütünsel çevre oluşturması, bu projenin ana yapısını oluşturmaktadır". 


     Birinci olan bu proje, bilinmez neden, uygulanmadı. Bir yıl sonra, şubat 2013'te Ak Parti il başkanı Sedat Yalçın, Bursa Hakimiyet'e verdiği demeçte "Tophane, Kapalıçarşı, Hanlar Bölgesi ve Emir Sultan’a kadar olan bölgeyi açık müze olarak düşünüyoruz. Bu bölgeyi de yayalaştırılmış bir bölge olarak planlıyoruz” diyerek başka planların gündeme geldiğini belirtmiş oluyordu (http://www.bursahakimiyet. com.tr/haber/sedat-yalcin-dan-ruya-gibi-proje-33139.html). "Tarihi dokuya zarar vermemek için de bu bölge içerisinde sadece elektrikli araçların kulanılması taraftarıyız" cümlesiyle de uygulanması oldukça zor bir hedef ortaya koyuyordu.
    2017'ye gelindiğinde değişen pek bir şey yoktu. Gazeteci Yüksel Baysal Büyükşehir Belediyesi başkan danışmanı Taha Aydın ile yaptığı söyleşiyi köşesinde yayımlamış, oradan söylenenlere eleştiriler yöneltilmişti. İnşaat mühendisi Cengiz Duman, Taha Beyin görüşlerini şöyle eleştirmiş: "Atatürk Caddesi'nin yayalaştırılması çok güzel bir düşünce fakat Haşim İşcan Caddesi çok yönlü düşünülmelidir. Özellikle bugün Heykel'e çıkan toplu taşıma araçlarının da bu caddeye yönlendirileceği düşünüldüğünde yolcu indi-bindi ve durakların trafiği nasıl etkileyeceği ve yine bu yönden geri dönüş yapacak araçlar için doğru dönüş yolu çok iyi planlanmalıdır. Aksi durumda içinden çıkılamaz bir girdaba girilecektir".
     Anlaşılan o ki 2017'ye gelindiğinde yarışla  düzenlenmesine, farklı projeler üretilmesine karşın Hanlar bölgesinin yayalaştırılması konusunda bir arpa boyu yol alınmamıştı. Üzerine iki sene daha geçti ve 2019 yerel seçimleri kapıyı çaldığında büyükşehir başkan adayları hala Hanlar Bölgesini yayalaştırmayı vaat ediyorlardı:
    Tarihi Çarşı ve Hanlar Bölgesi'ni gezen Bursa Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Mustafa Bozbey, "Heykel'i yayalaştırarak, altını yol, üstünü turist otobüslerinin de faydalanabileceği bir otopark haline getirmeliyiz" dedi (https://www.haberler.com/bozbey-heykeli-yayalastiracagiz-11794161-haberi/)

     
                    2019'da bakan tarafından açıklanan yeni yayalaştırma projesi

Bu sitenin son güncelleştirilme tarihi 10/01/20