BURSA' DA ECZACILIK


Bursa'da Diş Hekimliği

Bursa'da Doktorluk

Bursa'da Sosyal Hayat

 

   

                                                                                                  

     1886 yılı Bursa Salnamesi'ne göre Bursa'da 9 eczane vardı. Nüfusun 53 bin olduğu düşünüldüğünde her 5800 kişiye bir eczane düşmekteydi.  1890'daki eczacılar şunlardı:

1- Krikor Sarrafyan: 1888-1918 arasında faal

2-Jean Sucuyan: 1888-1894 arasında Setbaşı'ndaki eczanesinde faal. 1894'de Eskişehir'e taşınmış

3-Mardinos Uşaklıyan: 1888-1894 arasında Saray yolunda (Atatürk Cad.)

4-Pandali Dalahias: 1888-1921 arasında Arayol'da eczanesi var

5-Stefan Apestoidi: 1888-1894 arasında faal

6-K. Mıgırgıçyan - Al. Mihalopoulo: 1888-1921 arasında faal

7- K. Mihail Opoulos: 1888'de faal

8-Karnig Kanonyan: 1888-1894 arasında faal. 1894'te Bilecik'e taşınmış

9- Freres Loutfuyan: 1888-1915 arasında Setbaşı'nda Şark Eczanesini çalıştırmış.

   Görüldüğü gibi eczacıların tümü gayrimüslim. Bu yıllarda İstanbul'da Eczacı Ethem Bey, Eczacı Hacı Hamdi Bey, Eczacı Beyir Kemal Pelin iş yerlerinde yeni kuşak Türk eczacılara staj imkanı sağlayarak eczacılık ordusuna yeni neferler katmaya çalışmışlardır.

   Bu şekilde yetişen genç eczacılardan birisi 1883 Bursa oğumlu Eczacı Mehmet Şükrü Bey'dir. Ethem Pertev'e ait eczanede tamamlayıp Mektes-i Tıbbiye-i Mülkiye-i Şahane'nin eczacılık sınıfına girmiş, 1902'de mezun olmuştur. Memleketine dönünce 1905'de Saray Caddesi'nde (Atatürk Cad.) belediye binasının karşısında kendi adıyla eczane açmış, Bursa'nın ilk Türk ve Müslüman eczacısı olmuştur. İzleyen 10 yıl içinde Bursa'da 5 tane daha Türk eczacı işyeri açmıştır.

              Mehmet Şükrü Arna

   Mehmet Şükrü Kurtuluş Savaşı yıllarında Bursa'da Kuvay-i Milliye örgütünün kurulması için çaba gösterdi. Yunan işgali sırasında Yunanlılar hakkında istihbarat toplamaya, elde ettiklerini Ankara Hükümeti'ne göndermeye çabaladı. Fakat 19 Aralık 1920'de 21 vatansever ile birlikte tutukllandı, Yunan karargahına (vilayet binası) götürüldü. Yunan ordusunun güvenliğini tehlikeye sokmak suçundan 20 yıl kürek cezasına çarptırıldı, Yunanistan'a gönderildi. Mübadele döneminde ülkeye döndü. Cumhuriyetin kuruluşundan sonra belediye encümeni oldu. 1 Ekim 1927'de Bursa Belediye Başkanı seçildi, bu görevi beş ay yürüttü. Soyadı Kanunundan sonra Arna soyadını aldı. 1940'da vefat etti. Yakınları eczanesini beş yıl çalıştırdılar. Daha sonra uzaktan akrabaları olan, Bursa'nın ilk kadın serbest eczacısı olan Güzide Noyan'a devrettiler. 

   Bursa'da eczacılarından bir başka önemli isim de KazımYazgan'dır. 1901'de Siirt'te dğmuştur. Milli Mücadele yıllarını cephede yaralanan askerlerin tedavilerine yardım ederek geçirdi. İstanbul'da eczacılık fakültesinden mezun olunca önce Urfa'da eczane açtı. Cumhuriyetin ilanından sonra Urfa'da CHP örgütüne katıldı, Halkevinde kültür sanat çalışmalarına katıldı. Bursalı iş adamı Muhittin Dinçsoy ile tanışınca Bursa'ya geldi ve 1937'de İnönü Caddesi'nde eczane açtı.

    

   1937'de Bursa'daki eczaneler şunlardı:

*Uludag Eczanesi - Ecz. İbrahim Balmumcu (Setbaşı fırını karşısı)

*Setbaşı Eczanesi - Ecz. Ahmet Tevfik Öber (şimdiki Setbaşı İş Bankası)

*Mehmet Şükrü Eczanesi - Ecz. Mehmet Şükrü Arna (şimdiki Mefkure Eczanesi)

*Abdülhamit Eczanesi- Ecz. Abdülhamit Bey (Belediye karşısı)

*İstanbul Eczanesi - Ecz. Vasfi Ünal (Belediye karşısı)

*Kemalettinbey Eczanesi - Ecz. Kemalettin Bey (Ulucami batı sokağı)

*Halk Eczanesi - Ecz. Musa Kazım Yazgan (İnönü Caddesi)

*Sıhat Eczanesi - Ecz. Sami Bey (Altıparmak Yahudilik) 

    24 Ocak 1927 tarih ve 964 sayılı Eczacılar ve Eczaneler hakkındaki kanuna göre 10.000 nüfusa 1 eczane açılması (tahdit) ve eczaneler arasında belirli mesafeler olması gerekiyordu. Bu nedenle 1953'e gelindiğinde Bursa il merkezinde 13 eczane vardı:
Ecz. Kazım Yazgan - Halk Eczanesi
Ecz. Adnan Gökmener - Gökmener Eczanesi
Ecz. Sabahattin Eralp - Sabah Eczanesi
Ecz. Sadettin Dayıoğlu - Dayıoğlu Eczanesi
Ecz. A. Tevfik Öber - Setbaşı Eczanesi
Ecz. Eşref Belen - Uludağ Eczanesi
Ecz. Suzan Bozkurt - Bozkurt Eczanesi
Ecz. İlhan Özmert - Yeşil Bursa Eczanesi
Ecz. İsmail Uzunoğlu - Uzunoğlu Eczanesi
Ecz. Şeyma Erem - Erem Eczanesi
Ecz. Mefküre Yeşin - Mefküre Eczanesi
Ecz. İhsan Dekak - Dörtyol Eczanesi
Ecz. Handan Dekak - Yıldırım Eczanesi

   1956'da Türk Eczacılar Birliği ve Eczacı Odaları kanunu çıkınca Musa Yazgan 7. Bölge Bursa Eczacı Odası başkanı oldu. Aynı yıl Türk Eczacılar Birliği Yüksek Haysiyet Divanına seçilince oda başkanlığı görevini Adnan Gökmener'e devretti, 1965'de vefat etti. 

                                                     Eczacı Ramiz Fidan'ın yazılarından kısaltarak alınmıştır

Bu sitenin son güncelleştirilme tarihi 27/03/19