Bursa'da 19. Yüzyılda Açılan Okullar


Bursa'nın Köklü Okulları

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

       
  Misyoner Okulu


    1834 yılının Ekim ayında, Amerikalı misyonerler önce İstanbul Pera'da bir erkek lisesi açmışlardı. Burası merkez olarak ele alınıp, 1839 yılına kadar, İzmir, Bursa ve Trabzon'da da okullar açıldı. Ders programları Batı'daki okulların programlarına uygun olan bu okullar kısa sürede kendini kabul ettirdi. Bursa'daki Amerikan Kız Okulu'nda yetmiş öğrenci okuyordu. Okulun 1893 yılı ders programında birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıflarda okutulan dersler; Rumca veya Ermenice, aritmetik (Rumca veya Ermenice), coğrafya (Rumca veya Ermenice), İngilizce, geometri, botanik (İngilizce), fizik, astronomi (İngilizce) ve tarih (İngilizce) idi.

  Işıklar Askeri Lisesi

    1845'de Sultan Abdülmecid tarafından Mekteb-i Fünun-u İdadi adıyla kuruldu. Heykel’deki valilik binası yakınlarında bulunan bir kumaş fabrikasının kamulaştırılarak okul haline getirilmişti. Daha sonra Işıklar semtinde, alt katı kâgir, üst katı ahşap olarak inşa edilen bina, 10 Haziran 1892'de, vali Münir Paşa tarafından açıldı. 1894'de bu yapılara ikinci bina da eklenerek beş yüz öğrenci alacak duruma getirildi. 93 Harbi”nin unutulmaz komutanı Gazi Ahmed Muhtar Paşa da bu okulun mezunları arasındadır. 1911'de hastane kısmı da eklendi. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Bursa'nın Yunan işgaline uğraması üzerine eğitime ara verildi. Yunan askerleri burayı ahır olarak kullandılar.  11 Aralık 1922'de Askeri İdadi adı ile yeniden açıldı.  Bulunduğu semtin adının önceleri Aşıklar Tepesi olduğu, giderek Işıklar'a dönüştüğü söylenmektedir. 2016'da Kanun Hükmündeki Kararname gereğince diğer askeri liselerle birlikte kapatıldı.

           


  Hamidiye Senayi Mektebi

   10 nisan 1869 günü Filibos mahallesinde Türkmenoğlu Konağı'nda Senayi Mektebi açıldı. Islahhane adı ile çağrılan bu okulda önceleri yalnızca dokumacılık öğretildi. İlk üretim olarak jandarmalar için elbiselik kumaş dokundu. Daha sonra kunduracılığın öğretilmesi için İstanbul'dan öğretim görevlileri ile birlikte yeni aletler getirildi. Giderek çalışmaları ile dikkat çekmeye başlayan Hamidiye Senayi Mektebi'nin ders programlarına 1900'lü yıllardan sonra Fransızca ve musiki dersleri de eklendi ve okulda bir bando kuruldu. 1906 yılında ise Hükümet Caddesi'nde okulun bir satış mağazası açıldı. Okulu geliştirmek için neredeyse tüm Bursa halkı seferber oldu. Piyango tertip edildi ve Atıcılar mevkisinde düzenlenecek hayvan pazarından alınacak pazar resmi okula bırakıldı. 1906 yılında Bursalı Necip ve İstanbullu Mirat Efendiler, Avrupa'da imal ettirdikleri sigara kağıtlarını Hamidiye Senayi Mektebi Sigara Kağıdı adı altında satmak için ruhsat aldılar. Bu satışın tüm geliri de mektebe bırakılacaktı. Mektep ilk açıldığı konakta iki yıl kaldıktan sonra Tophane semtine taşındı.



  Mülkiye İdadisi / Mekteb-i Sultani



  Ziraat Mektebi
1891 yılında Vali Mahmut Celalettin Paşa tarafından tarım konusunda bilgili elemanlar yetiştirmek amacıyla Nazari ve Ameli Hüdavendigar Hamidiye Ziraat Mektebi adıyla kuruldu.
    Okul arazisi Hamitler Köyü’nden Topal Mehmet Ağa’nın devlete aşar borcunu ödeyememesi üzerine 26.000 dönümlük arazisinin kamulaştırılması ile devlete geçmiştir. Arazi tespit edilen değer üzerinden alıcı bulamayınca üzerine okul yaptırılır. 20 Mart 1891’de okul tamamlanmıştır. Yirmi öğrenci ile öğretime başlayan okuldan bu tarihten sonra uzun yıllar yaklaşık her yıl on beş öğrenci mezun olmuştur.

    Bursa İpekçilik Enstitüsü

    Bursa İpekçilik Enstitüsü, Bursa’da ipek üretimi üzerine eğitim veren, 2 Nisan 1888 tarihinde kurulmuş ve 1976'ya kadar hizmet vermiş okuldur. İpekçilik Mektebi, Tohum Mektebi, Böcekhane gibi adlarla da anılır.


    1860’larda Fransa’dan yayılan karataban hastalığı nedeniyle yaygın olarak ipekçilik yapılan Bursa’da da üretim azalmış, dut ağaçları sökülmeye başlamıştı. Pastör’ün hastalığın çaresini bulduğu haberi üzerine yeni tohumlar alındıysa da bunlar da hastalıklı çıkmıştı. Pastör ile yapılan görüşmeler sonucu Montpellier İpek Böcekçiliği Enstitüsü’ne (Fransa) Osmanlı Devleti’nin Kevork Torkumyan adlı öğrenciyi burslu olarak gönderilmiştir. Torkumyan ileriki yıllarda Vali Ahmet Vefik Paşa döneminde kuurlan Bursa İpek Böcekçiliği Enstitüsü’nün başına getirildi.
   Okul, 1889 yılında ilk mezunlarını verdikten sonra Setbaşı semtinde Burdurizade Osman Efendi'nin evine taşındı.
    1894 yılında ise okul, Maksem civarında inşa edilen bir binaya taşınmış ve o güne kadar Harir Darüttalimi ( Institut Sericicole) olan adı İpek Böcekçiliği Enstitüsü olarak değişmiştir.
Enstitüde, tohum üretimi ve ipek böceği beslemesi üzerinde çalışılmış, yalnızca Bursa’nın değil İran ve Balkanlar’ın tohum ihtiyacı karşılanmıştı. Avrupa ve Orta Asya'ya uzman yetiştirilmişti.
Cumhurbaşkanlarımızdan Celal Bayar da bu okulun mezunları arasındaydı.
İpekçilik Enstitüsü'nun binası Japonya ve Fransa böcekhaneleri örnek alınarak yapılmıştır. 3 katlı ahşap binada , böcekler üşümesin diye yerden ısıtmalı bir kalorifer sistemi mevcuttu. Kiremitleri Fransa'nın Marsilya Kenti'nde Mudanya iskelesine yanaşan gemilerle getirilmiştir.
Binanın bir örneği Fransa'da müze olarak korunmaktadır.
   2003 yılında çıkan bir yangında bina ciddi hasar görmüştür. 2010 yılında restorasyonu bitmiş ve İpekçilik Müzesi olarak kullanıma açılmıştır.

                                                                      İpekçilik Enstitüsü


                                                                         Kaynak: http://bursadayasam.blogcu.com

Bu sitenin son güncelleştirilme tarihi 25/04/17