Bursa'da Basın

Bursa Basın Tarihinde Önemli Bir İsim: Musa Ataş

Bursa'da Gazetecilik  (1935-37)

Bursa'da Süreli Yayınlar

Muhabir Gözüyle Bursa


   Cumhuriyet Dönemi Öncesinde Bursa'da Basın Tarihi
    1867’de yapılan idari düzenleme sonucu dört ayrı vilayete bölünen Anadolu’nun “Hüdavendigâr Eyaleti” adıyla dört eyaletinden biri olan Bursa, Anadolu topraklarında Erzurum’un ardından matbaaya sahip olan ikinci vilayettir. 1866’da Erzurum’da kurulan “vilayet matbaası” nın ikincisi iki yıl sonra 1868 sonlarında Bursa’da kurularak faaliyete geçtiği görülür. İlk Türk gazetesi olan “Takvim-i Vakayi,” Sultan II. Mahmut’un buyruğu üzerine 1831 yılında yayıma başladı. Bunu 1848 yılındaki “Ceride-i havadis” izledi. “Ceride-i Havadis” yarı resmi bir gazete görünümündeydi. Gazeteyi bir İngiliz çıkarmıştı. 1861 yılında da, bir Türk olan Agah Efendi tarafından ilk özel gazete “Tercüman-ı Ahval” çıkarılmıştı. 1862 yılında da Şinasi, “Tasvir-i Efkâr”ı çıkarmaya başladı. Türkiye´de ilk şehir gazetesi ise, 1872 yılında yayıma başlayan "Hürriyet" gazetesi olmuştur. Bursa’da yayınlanan ilk gazete, Hüdavendigar Gazetesi yarı resmi gazete olup, 8 Şubat 1869 tarihinde yayıma başlamıştır.

Anadolu’da Kurulan İkinci Matbaa
    Araştırmacı gazeteci Yılmaz Akkılıç’ın derlediği bilgilere göre  'Matbaa-i Vilâyet' adı verilen bu ilk basımevi, devlet eliyle kurulmuş bir işletmeydi. İlk yöneticiliğine müderris Saip Efendi getirilmişti. Sonraki yıllarda Mustafa Efendi ve 1872-1898 yılları arasında da Bursa´nın yetiştirdiği ilk tiyatro yazarlarımızdan Ferâizcizâde Mehmet Şakir Efendi, basımevinin yönetiminde bulundular. Daha sonra, 1897´de, II. Abdülhamit hışmına uğrayarak Bursa´ya sürgün edilen tanınmış ozan, edebiyatçı ve siyaset adamı Süleyman Nazif, aynı zamanda Matbaa-i Vilâyet´in sorumluluğunu da üstlendi ve bu görevini 1908 Devrimi’nden sonra Diyarbakır´a vali olarak atanıncaya değin sürdürdü”.
    Meşrutiyet döneminde Bursa’daki basım evlerinin sayısında da bir artış olmuştu. 1908 yılında, birçok gazetenin basıldığı Muin-i Hilal Matbaası’nda, bir dönemin ünlü Ertuğrul gazetesi basılmaktaydı. Basımevi, bir süre sonra Ah-met ReŞk Bey´in (Kutlay) mülkiyetine geçti. 1917 yılında Orhaniye Matbaası ile 1921 yılında Kardeş Matbaası açılmıştır. Bu matbaaların tümünde el dizgisi vadı. Muin-i Hilal Matbaası, 1908 yılında bir şirket tarafından kurulmuştu.

Bursa’da İlk Gazete: Hüdavendigâr Gazetesi
   İlk basımevimin kuruluşunda olduğu gibi, ilk gazete de devlet eliyle çıkarıldı. Dolayısıyla bu ilk gazete olan “Hüdavendigâr”, vilayetin resmi yayın organıydı. Nitekim gazetenin 8 Şubat 1869 tarihli ilk sayısındaki “Mukaddime” başlıklı başyazıda; “Padişah Hazretlerinin yüce iziniyle gerekli ve uygun bulunması” üzerine çıkarılmakta olduğu belirtilmekteydi.
    Bursa´nın bu ilk gazetesi dört sayfa ve 50X25 santimetre boyutlarındaydı. Haftada iki kez, çarşamba ve cumartesi günleri yayımlanmaktaydı. Yıllık abone bedeli 100 kuruş, altı aylığı 50 kuruş, bir sayısı ise 20 para (yarım kuruş) idi.

Bursa’da Yayınlanan İlk Dergi
    Avrupa’dan yaklaşık iki yüz yıl sonra dergi yayıncılığına başlayan Türkiye’deki ilk dergi 1850 yılında, Türkçe ve Fransızca olarak basılan “Vekayi-i Tıbbiye (Tıp Olayları) adlı süreli yayındır. Bursa’da ise ilk gazetenin yayınlandığı 1869 yılından yaklaşık on yedi yıl sonra ilk süreli yayın neşredilir. Yalnız Bursa’nın değil Türkiye’nin öncü sanat adamlarından biri olan, tiyatrocu ve oyun yazarı Ferâizcizâde Mehmet Şakir Efendi’nin yayınlamaya başladığı derginin adı “Nilüfer”dir. Derginin ilk sayısının yayımlandığı tarih 1 Rebiülevvel 1305 (9 Aralık 1886)’dir. Feraizcizâde’nin ikinci dergisinin adı ise “Gündoğdu”dur. 1883 yılında Bursa’nın ilk özel basımevinin kuran Feraizcizade, 1884’ten itibaren kendi tiyatro yapıtlarının basımını yapmaya başlamıştı. “Feraizcizade Matbaası”, Alamescit Mahallesinde, kendi adıyla anılan Feraizcizade Sokağı'nda idi. 
 
                                     Cumhuriyet Döneminde Bursa'da Basın Tarihi 

 

                          Bursa'da Basın Kuruluşları

Çağdaş Gazeteciler Derneği

Kültürpark İpekiş Girişi       16110 Bursa

Telefon : (224)  2330306      Faks : (224) 2330306

bilgi@cgdbursa.org         webadmin@cgdbursa.org

ÇGD Bursa Şubesi'nin Dünü Bugünü

    Çağdaş Gazeteciler Derneği Güney Marmara Şubesi 1989 yılında Yılmaz Akkılıç başkanlığındaki girisimci heyet tarafından kuruldu. ÇGD Güney Marmara Şubesi'nde süreç içerisinde Yılmaz Akkılıç, Arzu Yılmaz, Adnan Baştopçu, Yüksel Baysal, Bünyamin Tokmak, Tayfun Çavuşoğlu, Ayşe Aygör, Özcan Yazıcı başkanlığındaki yönetim kurulları görev yaptı. (Şubenin ismi 2001 yılından itibaren ÇGD Bursa Şubesi olarak değiştirildi.)    ÇGD Bursa Şube Başkanlığı görevini 28 Nisan 2003 tarihinde yapılan genel kurulda seçimle devaralan Özcan YAZICI'nın yanı sıra yönetim kurulunda Haluk YÜKSEL ikinci başkan, Saffet YILMAZ şube sekreteri, Berhan SONER sayman ve Halil AYHAN da üye olarak görev yapıyor.

 

Bursa Gazeteciler Cemiyeti

Bursa Gazeteciler Cemiyeti 1947 yılında kuruldu. Musa Ataş, Faruk Taşkıran, Derviş Edesen, Lütfi Can, Dr. Suat Mesut Özbudak ve Haydar Ömer Onur'un girişimleriyle faaliyetine başlayan Bursa Gazeteciler Cemiyeti'nin ilk Yönetim Kurulu Başkanlığına Musa Ataş getirildi. O günlerde cemiyetin kurulmasına, Müfit Ataç, İsmet Bozdağ, Sabahattin Cıracıoğlu, Baki Güzey, Haşim Nezihi Okay, İsmail Gerçeksöz, Ali Galip jkiz, İbrahim Altıntaş, Sadrettin Çanga, ismet Tanca, Derviş Sami Taşman, İbrahim Kaner, Hüseyin Özeren de katkıda bulundular. Cemiyetin ilk binası, şimdi Koza Cafe'nin bulunduğu Romans Çay Bahçesi yanındaki Dağcılık Kulübü'nün üzerinde küçücük bir yerdi.
    30 Mart 1964'de Dernekler Yasası'nda yapılan değişikliğe uyum sağlanması için Musa Ataş, Mustafa Tayla, Derviş Sami Taşman, Sabri Türkozan ve Hayri Terzioğlu'nun önderliğinde cemiyetimiz yeni bir tüzel kişiliğe kavuşturuldu. Böylece Bursa Gazeteciler, Cemiyeti'nin amacı "Bursa'daki basın mensuplarının temsilcisi olarak, basın mesleğinin şeref ve haysiyetini korumak, mensupları arasında dayanışmayı ve yardımlaşmayı sağlamak" olarak belirlenmişti.    Kuruluş amaçları doğrultusunda çalışmalarını sürdüren Cemiyet, "Basın mensuplarının düşünce ve meslek yönünden gelişmesini sağlamak" amacıyla, konferans, açık oturum, seminer ve inceleme gezileri düzenleyerek, üyelerinin "mesleki etkinliklerini yürütebilmeleri" için gerekli önlemleri aldı.    Bursa Gazeteciler Cemiyeti, Yönetim Kurulu Başkanı M. Nuri Kolaylı döneminde başarılı bir çalışmaya imza atarak Ataevler’de Basın Kültür Sarayı inşaatını başlattı. Temeli Mart 2004’te atılan ve 2 yıl bile dolmadan tamamlanarak hizmete açılan Basın Kültür Sarayı, Bursa basının gücünü yansıtacak ve sosyal ve kültürel alanları ile Türkiye’de ilk olma özelliğini taşıyor.    Bursa Gazeteciler Cemiyeti ve Bursa için bir gurur abidesi olarak inşaatı tamamlanan ve toplam 6 kattan oluşan Basın Kültür Sarayı bünyesinde 300 araçlık kapalı otopark, 500 kişilik gösteri salonu, fast-food alanları, 2 büyük toplantı salonu, Akkılıç Kütüphanesi, Basın Müzesi, restoran, bar, alışveriş birimleri ve yaz aylarında kullanılacak teras katı bulunuyor. Cemiyet Başkanlıklarını bugüne kadar sırasıyla Musa Ataş, Hayri Terzioğlu, Ramazan Arif Karaarslan, Mustafa Tayla, Necati Akgün, Saruhan Ayber, Nazır Özsöz, Aziz Bükey, İbrahim İşsevenler, Aykan Uzoğuz ve Tahsin Ardıç üstlendi.
www.bgc.org.tr bgc@bgc.org.tr
 

 

Bursa Haber Gazetesi

 

Demirtaşpaşa mah. Okul sok no 4    Osmangazi Bursa

Tel: (224) 271 48 00    Faks:271 48 22

www.bursahaber.com.tr

 

Bursa Hakimiyet Gazetesi

 


Yeni Yalova Yolu 9. Km. Sönmez Holding Tesisleri
Tel : (224) 251 73 73     Faks :251 55 44

bursa@bursahakimiyet.com.tr            www.bursahakimiyet.com.tr

 

E

Eko Haber Gazetesi

 

Tophane Meydanı Kale Sokak
No:2/A BURSA
Tel: (224) 223 29 29 -pbx               Fax:  223 47 48
www.ekohaber.com.tr              ekohaber@ekohaber.com.tr

 

G

Gazete Avrupa

 

Demirtaşpaşa Mah.Okul Sok.No:4 Kat:3   Osmangazi   Bursa

Tel:(224) 252 85 12- 252 85 86-87-88     Faks: 252 82 00

www.gazeteavrupa.com.tr              gazeteavrupa@gazeteavrupa.com.tr

K

Kent Gazetesi

 

Yeni Yalova Yolu 9. Km.  Sönmez Holding Tesisleri    BURSA
Tel: (224) 261 10 40 (pbx)    Fax: 261 10 62                                                       

http://www.kentgazetesi.com             editor@kentgazetesi.com

 

M

Mudanya Gazeteciler Derneği

    Mudanya Gazeteciler Derneği 07 Ağustos 1997 tarihinde kurulmuştur.

    Cemiyetin Kurucu Başkanı Dündar Parmaksızoğlu’dur. 14 Aralık 1997  tarihinde yapılan ilk olağan genel kurulunda kurucu başkan Parmaksızoğlu seçimle işbaşına gelmiş ve yönetim kurulunda Başkan Yardımcılığına Mehmet Durmuş, sekreterliğe Musa Zeybek, muhasipliğe Ali Özkaya, üyeliğe ise Tarık Arslan seçilmiştir.

    İki yıl sonra 24 Ocak 1999 tarihinde yapılan ikinci genel kurulda Çetin Gerçekçi başkanlığındaki yönetim üç dönem üst üste göreve getirilmiştir. Gerçekçi’nin yönetimi 1999-2005 yılları arasında yaptığı çalışmalarda;

    İlçe tarihinde ilk kez, 8 Ocak 2000 tarihinde yayın hayatına başlayan ve bayram ile özel günlerde yayınlanan ‘BAYRAM Gazetesi’ çıkartılmış, Mudanya ve Mudanya Mütarekesi tanıtım broşürleri hazırlanarak Ulusal ve Uluslararası Turizm Fuarları’nda dağıtımı yapılmıştır. Yine bu dönem içerisinde Milli Piyango Müdürlüğü’ne başvurularak 11 Ekim 2003 tarihinde 81. yıldönümü kutlanan Mudanya Mütarekesi kutlamaları çerçevesinde Milli Piyango Müdürlüğü’nün 9 Ekim 2003 tarihli çekilişinde Mütareke Müze Evi’nin fotoğrafının kompozisyon olarak kullanımı sağlanmış, ufak bir büro da hizmet veren dernek binasının Mudanya Belediyesi eski binasında bir odasına taşınması gerçekleştirilmiştir.

    Daha sonra 2005-2007 tarihlerinde Tarık Arslan’ın başkanlık görevinden sonra, 28 Ocak 2007 tarihinde gerçekleşen 6. Olağan Genel Kurul’da Yavuz Gerçekçi başkanlığında genç yönetim iş başına gelmiştir.

    Derneğimiz ve Mudanya’nın sesini elektronik ortamda da duyurabilmek için ilk kez kendi adına bir Resmi Web Sitesi’ni (www.mudanyagazeteciler.org ) adresinde açarak Şubat 2007’de faaliyete geçirmiştir. 23 Nisan 2007 tarihi itibariyle de iki ayda bir çıkacak olan "Gazete Mudanya" adlı tanıtım amaçlı yayın organını okuyucularıyla buluşturdu.

M.Kemalpaşa Cad. Eski Belediye Binası Kat: 2 16940
Tel/ Faks: (224) 544 62 63 Mudanya- BURSA
www.mudanyagazeteciler.org                          y.gercekci@mudanyagazeteciler.org

 

O

Olay Gazetesi

 

Olay Medya Center Ankara Yolu

Gürsu kavşağı   Bursa                    www.olay.com.tr

Tel: (224) 331 70 00        Faks: 331 70 66

Osmangazi Büro: (90 224) 225 37 54 - 55

Y

Yeni Dönem Gazetesi

www.yenidonem.com.tr

Bu sitenin son güncelleştirilme tarihi 24/03/17